పండుగ సీజన్‌లో సైబర్ దాడుల కలకలం! మీ ఫోన్ సురక్షితంగా ఉండాలంటే వెంటనే మార్చుకోవాల్సిన 10 సెట్టింగ్స్ ఇవే!

అక్టోబర్ 13న బిగ్ బిలియన్ డేస్, గ్రేట్ ఇండియన్ ఫెస్టివల్ సేల్స్ పీక్‌లో ఉండటంతో సైబర్ కేటుగాళ్లు చెలరేగిపోతున్నారు. "కొరియర్ డెలివరీ పెండింగ్‌లో ఉంది", "డెలివరీ ఫెయిల్ అయింది", "బ్యాంక్ KYC" లేదా "ఈ-చలానా" పేరిట వాట్సాప్‌లలో నకిలీ APK లింకులను విచ్చలవిడిగా పంపుతున్నారు. ఎలాగైనా మీతో ఈ యాప్‌లను ఇన్‌స్టాల్ చేయించి, పర్మిషన్లు పొంది.. యూపీఐ అకౌంట్లలోని డబ్బులు కొల్లగొట్టడమే వీరి ప్రధాన లక్ష్యం. ఈ పండుగ సీజన్‌లో వాట్సాప్, ఈ-చలానా పేరిట తీవ్ర స్థాయిలో మాల్వేర్ దాడులు జరుగుతున్నాయని పోలీసులు, సైబర్ సెక్యూరిటీ ఏజెన్సీ CERT-In హెచ్చరించాయి. కాబట్టి చాట్స్‌లో వచ్చే ఎలాంటి APK ఫైళ్లను ఇన్‌స్టాల్ చేయవద్దు, వేరొకరికి ఫార్వర్డ్ చేయవద్దు.

ఈ నకిలీ యాప్‌లు ఎలా పనిచేస్తాయంటే.. మీరు ఈ APKని ఇన్‌స్టాల్ చేయగానే అది ఫోన్‌లోని 'యాక్సెసిబిలిటీ' పర్మిషన్ అడుగుతుంది. అది ఇచ్చారా.. మీ OTPలను చదివేసి, మీ ప్రమేయం లేకుండానే యూపీఐ స్క్రీన్‌ను రన్ చేసి డబ్బులు నొక్కేస్తుంది. మరికొందరు కేటుగాళ్లు USSD కాల్-ఫార్వర్డింగ్ కోడ్‌ల ద్వారా వాయిస్ OTPలను దొంగిలించడానికి కాల్స్‌ను హైజాక్ చేస్తున్నారు. ఇంకొందరైతే వాట్సాప్ డివైజ్ లింకింగ్ ద్వారా అకౌంట్లను హ్యాక్ చేయడానికి ప్రయత్నిస్తున్నారు. కాబట్టి స్పెషల్ పర్మిషన్లు ఇవ్వమని లేదా ఏదైనా కోడ్ డయల్ చేయమని అపరిచితుల నుంచి ఏవైనా రిక్వెస్ట్‌లు వస్తే వెంటనే అప్రమత్తమవ్వండి. ఆ కాల్స్ కట్ చేసి, ఆ నంబర్లను బ్లాక్ చేయండి.

భారతీయులు వెంటనే మార్చుకోవాల్సిన 10 ఫోన్ సెట్టింగ్స్ ఇవే!

మీ ఫోన్‌లో 'Install unknown apps' సెట్టింగ్‌ను వెంటనే ఆఫ్ చేయండి. ఫోన్ సెట్టింగ్స్‌లోకి వెళ్లి "Install unknown apps" అని సెర్చ్ చేసి.. బ్రౌజర్లు, ఫైల్ మేనేజర్లు, మెసేజింగ్ యాప్‌లకు ఈ పర్మిషన్‌ను డిసేబుల్ చేయండి [తెలియని యాప్‌లు]. ప్లే స్టోర్‌లో Play Protect రియల్-టైమ్ స్కానింగ్, అలాగే "Improve harmful app detection" ఆప్షన్లను ఎనేబుల్ చేసుకోండి [ప్లే ప్రొటెక్ట్]. మీ ఫోన్‌లోని 'యాక్సెసిబిలిటీ' పర్మిషన్లను ఒకసారి చెక్ చేసి, అవసరం లేని యాప్‌లకు దాన్ని వెంటనే డిసేబుల్ చేయండి [యాక్సెసిబిలిటీ]. అనుమానాస్పదంగా ఉన్న 'Device admin' యాప్‌లను అన్‌ఇన్‌స్టాల్ చేసే ముందే ఆ పర్మిషన్ల నుంచి తొలగించండి. సిస్టమ్, యాప్ అప్‌డేట్‌లను ఎల్లప్పుడూ ఆటో-అప్‌డేట్‌లో ఉంచండి.

వాట్సాప్‌కు 'టూ-స్టెప్ వెరిఫికేషన్', యాప్ లాక్ సెట్ చేసి.. అదనంగా లింక్ అయి ఉన్న 'Linked devices'ను తొలగించండి. మీ బ్యాంకింగ్ యాప్‌లలో యూపీఐ లావాదేవీల పరిమితిని (UPI limits) తక్కువగా సెట్ చేసుకోండి. అలాగే గూగుల్ పే లేదా ఇతర యూపీఐ యాప్‌లలోని 'UPI AutoPay' ఆటోమేటిక్ పేమెంట్లను చెక్ చేసి, పరిమితి విధించండి. కాల్ ఫార్వర్డింగ్ ఆప్షన్‌ను డిసేబుల్ చేయండి; అపరిచితులు పంపిన ఏ కోడ్‌లనూ ఫోన్‌లో డయల్ చేయవద్దు. ఏ యాప్‌లోనైనా వాడుకలో లేని డివైజ్‌లు, సెషన్లను అన్‌లింక్ చేయండి. మీ ఫోన్‌కు బలమైన స్క్రీన్ లాక్ పెట్టుకోవడంతో పాటు లాక్ స్క్రీన్‌పై నోటిఫికేషన్‌లు కనిపించకుండా హైడ్ చేయండి.

సైబర్ దాడికి గురైతే మొదటి గంటలోనే ఏం చేయాలి? 1930 హెల్ప్‌లైన్ వివరాలు

పొరపాటున ఏదైనా లింక్ క్లిక్ చేసినా లేదా యాప్ ఇన్‌స్టాల్ చేసినా.. ముందుగా ఫోన్‌ను 'ఎయిర్‌ప్లేన్ మోడ్' (Airplane mode)లో పెట్టండి. ఆ తర్వాత Accessibility, Device admin పర్మిషన్లను రద్దు చేసి, ఫోన్‌ను 'Safe Mode'లో పెట్టి ఆ యాప్‌ను అన్‌ఇన్‌స్టాల్ చేయండి. ప్లే ప్రొటెక్ట్ స్కాన్ రన్ చేసి.. మీ యూపీఐ పిన్‌లు, పాస్‌వర్డ్‌లను వెంటనే రీసెట్ చేయండి. వెంటనే మీ బ్యాంక్‌కు కాల్ చేసి విషయాన్ని తెలపండి. సైబర్ దాడి జరిగిన మొదటి గంటలోనే 1930 హెల్ప్‌లైన్‌కు కాల్ చేసి ఫిర్యాదు చేయండి. స్క్రీన్‌షాట్‌లు, యూపీఐ ట్రాన్సాక్షన్ ఐడీలతో cybercrime.gov.in పోర్టల్‌లో రిపోర్ట్ చేయండి. ఆధారాలను భద్రపరచుకోండి; ఫిర్యాదు చేసేవరకు వాట్సాప్ చాట్‌లను డిలీట్ చేయవద్దు.

పండుగ ఆఫర్లు త్వరలోనే ముగిసిపోవచ్చు, కానీ ఈ భద్రతా జాగ్రత్తలు ఎల్లప్పుడూ పాటించాలి. ఈ రోజులోనే ఈ 10 సెట్టింగ్స్‌ను మార్చుకోండి, ఈ పట్టికను ఫ్యామిలీ గ్రూప్‌లలో షేర్ చేయండి, 1930 హెల్ప్‌లైన్ నంబర్‌ను బుక్‌మార్క్ చేసుకోండి. ఎవ‌రైనా APK ఫైల్స్, కోడ్‌లు పంపినా లేదా అత్యవసరంగా KYC చేయాలని మెసేజ్‌లు పంపినా.. వెంటనే స్పందించకుండా ఆఫీషియల్ యాప్‌లలో మాత్రమే ధృవీకరించుకోండి. మీ సమయస్ఫూర్తే మిమ్మల్ని ఆర్థిక నష్టాల నుంచి కాపాడుతుంది; సైబర్ జాగ్రత్తలు పాటిస్తే ఎప్పటికీ సురక్షితంగా ఉంటారు.