ఆండ్రాయిడ్ యూజర్లకు ‘క్రిటికల్’ అలర్ట్: మీ ఫోన్ సురక్షితమేనా? వెంటనే ఇలా చెక్ చేసుకోండి!

భారత సైబర్ సెక్యూరిటీ సంస్థ CERT-In ఆండ్రాయిడ్ యూజర్లకు ఒక ‘క్రిటికల్’ హెచ్చరిక జారీ చేసింది. సెప్టెంబర్ 14, 2026న వెలువరించిన ఈ అలర్ట్ ప్రకారం.. ఆండ్రాయిడ్ ఓఎస్‌లోని కొన్ని లోపాల వల్ల రిమోట్ హ్యాకింగ్, డేటా చోరీతో పాటు ఫోన్ పనితీరు నిలిచిపోయే ప్రమాదం ఉందంట. దీనికి సంబంధించి గూగుల్ తన సెప్టెంబర్ ఆండ్రాయిడ్ సెక్యూరిటీ బులెటిన్‌లో పలు కీలక ఫిక్స్‌లను అందించింది. మీరు గనుక భారత్‌లో ఆండ్రాయిడ్ ఫోన్ వాడుతున్నట్లయితే.. వెంటనే మీ ఫోన్‌ను అప్‌డేట్ చేసుకొని, సెక్యూరిటీ ప్యాచ్ లెవెల్‌ను చెక్ చేసుకోండి.

ఇప్పటికే పలు కంపెనీలు ఈ అప్‌డేట్‌లను రోలవుట్ చేయడం ప్రారంభించాయి. పిక్సెల్ ఫోన్లకు సెప్టెంబర్ 15నే సెప్టెంబర్ ప్యాచ్ అందుబాటులోకి వచ్చింది. అలాగే సాంసంగ్ సెప్టెంబర్ 16 నుంచి స్టేబుల్ One UI 9 అప్‌డేట్‌ను సెప్టెంబర్ ప్యాచ్‌తో కలిపి అందిస్తోంది. భారత్‌లోని వన్‌ప్లస్ 11R (OnePlus 11R) యూజర్లకు కూడా ఈ ప్యాచ్‌తో కూడిన అప్‌డేట్ వస్తోంది. ఒప్పో (OPPO) మెయింటెనెన్స్ నోట్స్‌లోనూ ఈ అప్‌డేట్ ప్రస్తావన ఉంది. కాబట్టి కంపెనీ అప్‌డేట్ ఇచ్చే వరకు ఆగకుండా, మీరే ఒకసారి మ్యాన్యువల్‌గా అప్‌డేట్ ఉందో లేదో చెక్ చేసుకోవడం మంచిది.

CERT-In ‘క్రిటికల్’ అలర్ట్: మీ ఫోన్‌లో సెక్యూరిటీ ప్యాచ్ డేట్‌ను ఎలా చెక్ చేసుకోవాలి?

మీ ఫోన్ సెట్టింగ్స్ (Settings) ఓపెన్ చేసి.. ‘అబౌట్ ఫోన్’ (About phone)లోకి వెళ్ళి ‘ఆండ్రాయిడ్ వెర్షన్’ (Android version) ఎంచుకోండి. అక్కడ ఉన్న ‘ఆండ్రాయిడ్ సెక్యూరిటీ అప్‌డేట్’ (Android security update) పై టాప్ చేసి ఏ నెల, ఏ తేదీ ప్యాచ్ ఉందో చూడండి. దాంతో పాటు ‘గూగుల్ ప్లే సిస్టమ్ అప్‌డేట్’ (Google Play system update)ని కూడా ఓపెన్ చేసి, పెండింగ్‌లో ఉన్న అప్‌డేట్‌లను ఇన్‌స్టాల్ చేయండి. కొన్ని బ్రాండ్ల ఫోన్లలో 'సిస్టమ్ అప్‌డేట్' అనేది సెట్టింగ్స్ లేదా సాఫ్ట్‌వేర్ అప్‌డేట్ కింద ఉంటుంది. అప్‌డేట్ ఇన్‌స్టాల్ అయిన తర్వాత ఫోన్‌ను రీస్టార్ట్ చేయండి. ఈ రెండు చోట్లా ఉన్న వివరాలను బట్టి మీ ఫోన్ సురక్షితంగా ఉందో లేదో తెలుస్తుంది.

సులభంగా నావిగేట్ చేయడం కోసం క్రింద పేర్కొన్న మీ ఫోన్ బ్రాండ్ ప్రాసెస్ చూడండి. ఫోన్ మోడల్, ప్రాంతాన్ని బట్టి ఆప్షన్ల పేర్లు కాస్త అటుఇటుగా ఉండవచ్చు. అప్‌డేట్ చేసేటప్పుడు వైఫై వాడటం మంచిది. అలాగే కనీసం 30 శాతం బ్యాటరీ ఛార్జింగ్ ఉంచుకోండి. అప్‌డేట్ ప్రక్రియ ప్రారంభమయ్యాక మధ్యలో ఆపవద్దు. ఒకవేళ మీ ఫోన్ క్యారియర్-లాక్ అయి ఉంటే, అప్‌డేట్స్ విడతల వారీగా అందవచ్చు.

ఫోటోలు పోకుండా.. ఫోన్ స్పేస్‌ను సేఫ్‌గా ఎలా ఖాళీ చేయాలి?

అప్‌డేట్ కోసం స్టోరేజ్ సరిపోకపోతే 'ఫైల్స్ బై గూగుల్' (Files by Google) యాప్ వాడండి. అందులో 'Clean' ఆప్షన్‌పై టాప్ చేసి జంక్ ఫైల్స్, పెద్ద ఫైల్స్, డౌన్‌లోడ్స్‌ను పరిశీలించి, అవసరం లేని వాటిని మాత్రమే డిలీట్ చేయండి. ఆ తర్వాత 'గూగుల్ ఫోటోస్' (Google Photos) ఓపెన్ చేసి బ్యాకప్ అయిందో లేదో చూసుకోండి. బ్యాకప్ పూర్తయ్యాక 'Free up space' ఆప్షన్ ద్వారా క్లౌడ్‌లో సేవ్ అయిన ఫోటోల లోకల్ కాపీలను డిలీట్ చేయవచ్చు. చివరగా, వాట్సాప్‌లో 'Manage Storage'లోకి వెళ్ళి ఛాట్‌లు డిలీట్ అవ్వకుండా పెద్ద ఫైళ్లు, ఫార్వర్డ్ చేసిన మీడియాను క్లియర్ చేసుకోండి.

ఫోన్ అప్‌డేట్ పూర్తయ్యాక, గూగుల్ ప్లే స్టోర్‌లోని 'Play Protect' సెక్షన్‌కి వెళ్ళి స్కానింగ్ చేయండి. అలాగే 'Improve harmful app detection' ఆప్షన్‌ను ఎనేబుల్ చేసి ఉంచండి. కెమెరా, మైక్రోఫోన్, లొకేషన్ వంటి ఆప్షన్ల యాప్ పర్మిషన్లను ఒకసారి రివ్యూ చేసి, అవసరం లేని పర్మిషన్లను రద్దు చేయండి. వాట్సాప్ లేదా టెలిగ్రామ్‌లలో వచ్చే "Update APK" లింకులను అస్సలు క్లిక్ చేయకండి. గుర్తింపు పొందిన యాప్ స్టోర్ల నుంచే యాప్‌లను ఇన్‌స్టాల్ చేయాలని, 'Unknown sources' ఆప్షన్‌ను డిసేబుల్ చేసి ఉంచాలని CERT-In స్పష్టంగా సూచించింది.

మీ ఫోన్ కంపెనీ ఇంకా అప్‌డేట్ ఇవ్వకపోతే ఏం చేయాలి?

మీ కంపెనీ నుంచి సెక్యూరిటీ ప్యాచ్ వచ్చే వరకు ఆగే క్రమంలో.. సెట్టింగ్స్ నుంచి 'గూగుల్ ప్లే సిస్టమ్ అప్‌డేట్స్' ఇన్‌స్టాల్ చేసుకోండి. దీనివల్ల ప్రొజెక్ట్ మెయిన్‌లైన్ (Project Mainline) సెక్యూరిటీ మాడ్యూల్స్ మీకు అందుతాయి. ప్లే స్టోర్ ఆటో-అప్‌డేట్స్‌ని ఆన్‌లో ఉంచండి, బయటి నుంచి అన్-అఫీషియల్ యాప్‌లను (Sideloading) ఇన్‌స్టాల్ చేయకండి. మీ ఫోన్‌కి కంపెనీ సెక్యూరిటీ సపోర్ట్ పూర్తిగా నిలిపివేసి ఉంటే, కొత్త ఫోన్ తీసుకోవడం మంచిది. ఇంకా సపోర్ట్ ఉన్న మోడల్స్ అయితే, కంపెనీ సపోర్ట్ లేదా సర్వీస్ సెంటర్లను సంప్రదించవచ్చు. అలాగే అధికారిక సమాచారం కోసం వేచి చూడండి. రిస్క్‌తో కూడిన APKల కంటే ఓపికగా ఉండటమే మీ ఫోన్ భద్రతకు మంచిది!