పొరపాటున ఫిషింగ్ లింక్ క్లిక్ చేశారా? మీ బ్యాంక్ అకౌంట్ ఖాళీ కాకుండా వెంటనే చేయాల్సిన పనులివే!

ప్రస్తుతం దేశవ్యాప్తంగా నకిలీ KYC, ఫిషింగ్ లింక్ స్కామ్‌లు విపరీతంగా పెరిగిపోతున్నాయి. ఏదైనా అనుమానాస్పద లింక్‌ను ఒక్కసారి క్లిక్ చేసినా చాలు.. సెకన్ల వ్యవధిలోనే మీ బ్యాంకింగ్ యాప్‌లు, పర్సనల్ మెసేజ్‌లు హ్యాకర్ల చేతుల్లోకి వెళ్లిపోతాయి. మీ అకౌంట్ పూర్తిగా వారి వశం కాకుండా, భారీగా డబ్బులు పోకుండా ఉండాలంటే నిమిషాల వ్యవధిలోనే అప్రమత్తమవ్వాలి. స్కామ్ లింక్ క్లిక్ చేసిన వెంటనే ఫోన్‌లో ఏరోప్లేన్ మోడ్ (Airplane mode) ఆన్ చేయండి. ఇది బ్యాక్‌గ్రౌండ్ డేటా ట్రాన్స్‌ఫర్‌తో పాటు హానికర రిమోట్ కనెక్షన్లను వెంటనే నిలిపివేస్తుంది. దీనివల్ల మీ డివైజ్ పాస్‌వర్డ్‌లు, సమాచారాన్ని స్పైవేర్ స్కామర్ల సర్వర్లకు పంపకుండా ప్రాథమికంగానే అడ్డుకోవచ్చు.

ఆ తర్వాత మీ స్మార్ట్‌ఫోన్‌లో వై-ఫై (Wi-Fi), బ్లూటూత్, వీపీఎన్ (VPN) కనెక్షన్లను వెంటనే ఆఫ్ చేయండి. ఆండ్రాయిడ్ వినియోగదారులు గూగుల్ ప్లే ప్రొటెక్ట్ (Google Play Protect) ద్వారా ఫోన్‌ను స్కాన్ చేసి, అనుమానాస్పద ఏపీకే (APK) ఫైళ్లను గుర్తించాలి. ఇటీవలే డౌన్‌లోడ్ అయిన అపరిచిత ఫైళ్లను, బ్రౌజర్‌లోని అనుమానాస్పద డిఫాల్ట్ లింక్‌లను వెంటనే డిలీట్ చేయండి. ఇక ఐఫోన్ యూజర్లు ప్రైవసీ సెటింగ్స్‌లోకి వెళ్లి, అనధికార కన్ఫిగరేషన్ ప్రొఫైల్స్, అనుమానాస్పద టూల్స్ ఏవైనా ఉంటే తొలగించాలి. ఆమోదం లేని అడ్మినిస్ట్రేటివ్ పర్మిషన్లను రద్దు చేయడం వల్ల హానికర యాప్‌లు మీ డివైజ్‌ను రిమోట్‌గా కంట్రోల్ చేయలేవు.

అనుమానాస్పద లింక్ క్లిక్ చేశారా? వాట్సాప్, UPI అకౌంట్లను ఇలా సేఫ్ చేసుకోండి

వెంటనే వాట్సాప్ ఓపెన్ చేసి, ఇతర డివైజ్‌లలో యాక్టివ్‌గా ఉన్న వెబ్ సెషన్లను అన్‌లింక్ చేయండి. అలాగే వెంటనే టూ-ఫ్యాక్టర్ అథెంటికేషన్ (2FA) ఎనేబుల్ చేసుకోండి. యూపీఐ (UPI) భద్రత కోసం తాత్కాలికంగా మీ యూపీఐ ఐడీని బ్లాక్ చేయడంతో పాటు ఆటోపే (Autopay) రిక్వెస్ట్‌లను డిసేబుల్ చేయండి. మీ అనుమతి లేకుండా ఎలాంటి లావాదేవీలు జరగకుండా ఉండేందుకు బ్యాంకింగ్ పిన్ (PIN)లను వెంటనే మార్చుకోండి. మీ ఫోన్‌కు వచ్చే డెబిట్ అలర్ట్‌లను నిశితంగా గమనిస్తూ, ఏమాత్రం తేడా ఉన్నా వెంటనే బ్యాంక్ హెల్ప్‌లైన్‌ను సంప్రదించండి. ఆలస్యం చేయకుండా సమాచారం అందిస్తే, సైబర్ నేరగాళ్లు మీ ఖాతాలోని సొమ్మును కాజేయకముందే బ్యాంక్ అకౌంట్‌ను ఫ్రీజ్ చేసేందుకు వీలవుతుంది.

సైబర్ మోసంపై ఫిర్యాదు చేయడం ఎలా? డేటాను సురక్షితంగా ఉంచుకోవడమెలా?

అనధికారికంగా జరిగిన లావాదేవీలకు సంబంధించిన స్క్రీన్‌షాట్లను భద్రపరుచుకుని, జాతీయ సైబర్ క్రైమ్ అధికారిక పోర్టల్‌లో ఫిర్యాదు నమోదు చేయండి. సెంట్రల్ ఎక్విప్‌మెంట్ ఐడెంటిటీ రిజిస్టర్ (CEIR) పోర్టల్ ద్వారా మీ డివైజ్ IMEI నంబర్‌ను బ్లాక్ చేయండి. మీ ముఖ్యమైన పర్సనల్ డేటాను సురక్షితమైన క్లౌడ్ స్టోరేజ్‌లో బ్యాకప్ చేసుకున్న తర్వాత ఫోన్‌ను ఫ్యాక్టరీ రీసెట్ చేయండి. అత్యవసరం అని వచ్చే మెసేజ్‌ల పట్ల ఎల్లప్పుడూ అప్రమత్తంగా ఉండటం ద్వారా భవిష్యత్తులో ఇలాంటి డిజిటల్ స్కామ్‌ల బారిన పడకుండా మీ అకౌంట్లను కాపాడుకోవచ్చు.