ఈ-చలాన్ పేరుతో కొత్త స్కామ్! ఆ లింక్ క్లిక్ చేశారో.. మీ ఫోన్ హ్యాక్ అయినట్టే!

దేశంలో నకిలీ ఈ-చలాన్ (e-Challan) మెసేజ్‌ల మోసాలు మళ్లీ తీవ్రమవుతున్నాయి. ట్రాఫిక్ ఫైన్ పడిందంటూ నెటిజన్లకు ఆండ్రాయిడ్ యాప్ డౌన్‌లోడ్ లింక్‌లను పంపుతున్నారు. ఈ APK ఫైళ్లు చూడటానికి అసలైన పరివాహన్ (Parivahan) లేదా RTO నోటీసుల్లాగే కనిపిస్తాయి. ఒకసారి ఫోన్‌లో ఇన్‌స్టాల్ అయిందంటే.. బ్యాంకింగ్ వివరాలు, UPI ఐడీలు, OTPలను క్షణాల్లో కాజేస్తాయి. దీనిపై సైబర్ సెక్యూరిటీ సంస్థ CERT-In అక్టోబర్ 19న అడ్వైజరీ జారీ చేస్తూ అప్రమత్తం చేసింది. ఫోన్ సురక్షితంగా ఉందో లేదో తెలుసుకోవడం ఎలా? మోసపోతే వెంటనే ఏం చేయాలి? ఆ వివరాలు మీకోసం..

ఈ స్కామ్ సాధారణంగా "యువర్ వెహికల్ చలాన్ జనరేటెడ్" అనే ఎస్‌ఎంఎస్ లేదా వాట్సాప్ మెసేజ్‌తో మొదలవుతుంది. అందులో ఉన్న లింక్ క్లిక్ చేయగానే "RTO Challan.apk" లేదా అలాంటి నకిలీ యాప్స్ డౌన్‌లోడ్ అవుతాయి. యాప్ ఇన్‌స్టాల్ చేసేటప్పుడు 'అన్‌నోన్ సోర్సెస్' (Unknown Sources) ఆన్ చేయమని కోరుతుంది. ఇన్‌స్టాల్ అయిన తర్వాత ఈ మాల్‌వేర్ ఫోన్ అక్సెసిబిలిటీ (Accessibility), ఎస్‌ఎంఎస్, నోటిఫికేషన్లు, కొన్నిసార్లు VPN పర్మిషన్లను అడుగుతుంది. ఈ పర్మిషన్లు రాగానే, ఫోన్ స్క్రీన్‌పై నకిలీ పేజీలను చూపిస్తూ ఓటీపీలను దొంగిలించి సైబర్ మోసాలకు పాల్పడుతున్నారు.

నకిలీ ఈ-చలాన్ మెసేజ్‌లు: ఆండ్రాయిడ్ APK మాల్‌వేర్ మిమ్మల్ని ఎలా బురిడీ కొట్టిస్తుందంటే?

మీ ఫోన్‌లో గూగుల్ ప్లే స్టోర్ ఓపెన్ చేసి, ప్రొఫైల్ ఐకాన్ పైన టాప్ చేసి 'ప్లే ప్రొటెక్ట్' (Play Protect) లో స్కాన్ చేయండి. ఏవైనా హానికర యాప్స్ ఉన్నట్లు హెచ్చరిస్తే వెంటనే వాటిని డిలీట్ చేసి ఫోన్ రీస్టార్ట్ చేయండి. ఆ తర్వాత Settings > Security > Install unknown apps లోకి వెళ్లి బ్రౌజర్ల అనుమతులను ఆఫ్ చేయండి. అలాగే Settings > Accessibility లో తెలియని యాప్‌ల సేవలను నిలిపివేయండి. Security > Device admin apps లో ఏదైనా అనుమానాస్పద యాప్ ఉంటే పర్మిషన్ రద్దు చేయండి. ఇలా చేయడం వల్ల ఆ మాల్‌వేర్ బ్యాక్‌గ్రౌండ్‌లో సైలెంట్‌గా మళ్లీ ఇన్‌స్టాల్ కాకుండా అడ్డుకోవచ్చు.

ఆండ్రాయిడ్ APK మాల్‌వేర్: మీ ఫోన్‌లో వెంటనే చేయాల్సిన క్లీనప్ స్టెప్స్

మాల్‌వేర్ ఉందనే అనుమానం రాగానే ముందుగా ఫోన్‌ను ఎయిర్‌ప్లేన్ మోడ్‌లో పెట్టి ఇంటర్నెట్ కట్ చేయండి. ఆ నకిలీ యాప్‌ను అన్‌ఇన్‌స్టాల్ చేసి, మళ్లీ ప్లే ప్రొటెక్ట్ స్కాన్ చేయండి. కొన్ని యాప్‌లు తొందరగా డిలీట్ కావు, వాటికి ఉన్న అక్సెసిబిలిటీ, అడ్మిన్ పర్మిషన్లు రద్దు చేశాకే అన్‌ఇన్‌స్టాల్ చేయండి. వెంటనే మీ పాస్‌వర్డ్‌లను మార్చి, యూపీఐ యాప్‌లో UPI PIN ని రీసెట్ చేయండి. ఆటోపే (AutoPay) లేదా మాండేట్స్ (Mandates) ఆప్షన్లను సరిచూసుకుని, తెలియని పేమెంట్లు ఉంటే క్యాన్సిల్ చేయండి. వీలైతే మీ బ్యాంకింగ్ యాప్ ద్వారా డెబిట్/క్రెడిట్ కార్డ్‌లు, యూపీఐ సేవలను తాత్కాలికంగా లాక్ చేయండి.

UPI సేఫ్టీ: 1930 హెల్ప్‌లైన్, సైబర్ క్రైమ్ పోర్టల్‌లో కంప్లైంట్ చేసే విధానం

ఒకవేళ మీ ఖాతా నుంచి డబ్బులు కట్ అయితే.. ఆలస్యం చేయకుండా జాతీయ సైబర్ క్రైమ్ హెల్ప్‌లైన్ నంబర్ 1930 కి కాల్ చేయండి. వెంటనే మీ బ్యాంకును సంప్రదించి ఖాతాను హోల్డ్‌లో పెట్టించి, ఫ్రాడ్ టికెట్ రైజ్ చేయండి. ఆ తర్వాత నేషనల్ సైబర్ క్రైమ్ రిపోర్టింగ్ పోర్టల్‌ (National Cyber Crime Reporting Portal) లో ఫిర్యాదు నమోదు చేయండి. అందులో 'Report Financial Fraud' ఆప్షన్ ఎంచుకుని, అవసరమైన ఆధారాలు అప్‌లోడ్ చేసి రిఫరెన్స్ నంబర్ తీసుకోండి. ఇలా త్వరగా స్పందిస్తే సైబర్ నేరగాళ్ల ఖాతాలను ఫ్రీజ్ చేసి, డబ్బును మళ్లీ రాబట్టే అవకాశం పెరుగుతుంది.

ఈ-చలాన్, పరివాహన్ మెసేజ్‌ల విషయంలో వహించాల్సిన జాగ్రత్తలు

మీ వాహన చలాన్‌లను ఎప్పుడైనా సరే అధికారిక ప్రభుత్వ పోర్టల్‌లో మాత్రమే తనిఖీ చేసుకోండి. మెసేజ్‌లలో వచ్చే ఎలాంటి లింక్‌లను క్లిక్ చేయకండి. తెలుగు పాఠకులు ఈ-చలాన్ (e-Challan), పరివాహన్ (Parivahan) లేదా ఆర్టీఓ (RTO) వంటి పదాలు తప్పు స్పెల్లింగ్‌లతో ఉండటాన్ని గమనించవచ్చు. పంపే సెండర్ ఐడీలు ట్రాఫిక్ పోలీసుల పేరును పోలి ఉన్నప్పటికీ, సాధారణ నంబర్ల నుంచి వస్తే జాగ్రత్తపడండి. తెలియని APK ఫైళ్లను ఇన్‌స్టాల్ చేయవద్దు, ఓటీపీలను ఎవరికీ షేర్ చేయవద్దు, తెలియని యాప్‌లకు అక్సెసిబిలిటీ అనుమతులు ఇవ్వవద్దు. అనాలోచితంగా లింక్‌లను క్లిక్ చేయకూడదని ఈ అలర్ట్ మరోసారి గుర్తుచేస్తోంది.