వాట్సాప్‌లో RTO చలాన్ లింక్ వచ్చిందా? ఈ తప్పు చేస్తే మీ బ్యాంక్ ఖాతా క్షణాల్లో ఖాళీ!

ఈ మధ్య కాలంలో భారతీయ నగరాల్లో నకిలీ "RTO challan.apk", "mParivahan.apk" వాట్సాప్ మెసేజ్‌లు వేగంగా వ్యాపిస్తున్నాయి. మీ వాహనానికి సంబంధించి ఏదో ఒక చలాన్ పెండింగ్‌లో ఉందంటూ ఓ ఆండ్రాయిడ్ యాప్ లింక్‌ను వీటికి జత చేస్తున్నారు. ఈ యాప్‌ను ఇన్‌స్టాల్ చేసుకుంటే చాలు... సైబర్ నేరగాళ్లు మీ ఓటీపీలు చదివేసి, యూపీఐ సేవలను హ్యాక్ చేసి, క్షణాల్లో ఖాతాలోని డబ్బును ఖాళీ చేసేస్తున్నారు. అందుకే వాట్సాప్‌లో వచ్చే ఎలాంటి చలాన్ లింక్‌లైనా, స్వయంగా సరిచూసుకునే వరకు అస్సలు నమ్మకండి.

సైబర్ బాధితులు చెబుతున్న దాని ప్రకారం ఈ మోసం అంతా ఒకే పద్ధతిలో జరుగుతోంది: ముందుగా మీ వాహనం నంబర్, చిన్న మొత్తం చలాన్ కట్టాలనే టెక్స్ట్ మెసేజ్‌తో పాటు ఒక APK లింక్ వాట్సాప్‌కు వస్తుంది. ఆ యాప్‌ను ఓపెన్ చేయగానే ఎస్‌ఎమ్‌ఎస్, నోటిఫికేషన్లు, యాక్సెసిబిలిటీ పర్మిషన్లు అడుగుతుంది. ఓటీపీలను దొంగిలించడానికి, అలాగే నకిలీ బ్యాంకింగ్ స్క్రీన్‌లను చూపించడానికే నేరగాళ్లు ఈ పర్మిషన్లను వాడతారు. 2025-26లో నమోదైన పలు పోలీస్ కేసులు పరిశీలిస్తే, ఇది పక్కా ప్రణాళికతో జరుగుతున్న 'ఆండ్రాయిడ్ బ్యాంకింగ్ ట్రోజన్' సైబర్ దాడి అని స్పష్టమవుతోంది.

నకిలీ RTO చలాన్ వాట్సాప్ APK: మోసాన్ని గుర్తించడం ఎలా? వెంటనే ఏం చేయాలి?

వాట్సాప్‌లో ఏపీకే (APK) ఫైళ్లు రావడం, "అన్‌నోన్ సోర్సెస్" నుంచి యాప్ ఇన్‌స్టాల్ చేయమని అడగడం, వెంటనే డబ్బులు కట్టాలని భయపెట్టడం, కెమెరా-స్టోరేజ్ కాకుండా ఇతర అనవసర పర్మిషన్లు కోరడం వంటివి జరిగితే అది నకిలీ అని గ్రహించాలి. ఒకవేళ పొరపాటున ఆ లింక్‌పై క్లిక్ చేస్తే... వెంటనే మీ ఫోన్‌ను 'ఏరోప్లేన్ మోడ్'లో పెట్టండి. ఆ తర్వాత బ్రౌజర్‌లో "Install unknown apps" ఆప్షన్‌ను డిసేబుల్ చేసి, గూగుల్ ప్లే ప్రొటెక్ట్ స్కాన్ రన్ చేయండి. ఆ తెలియని యాప్‌ను అన్‌ఇన్‌స్టాల్ చేసి ఫోన్ రీబూట్ చేయండి. ఆపై మీ నోటిఫికేషన్ యాక్సెస్ పర్మిషన్లను ఒకసారి సరిచూసుకోండి.

అధికారిక పోర్టళ్లలోనే అసలైన ట్రాఫిక్ చలాన్లను తనిఖీ చేయండి

వాట్సాప్ లేదా మెసేజ్‌లలో వచ్చే ఏ లింక్‌లనూ గుడ్డిగా నమ్మకండి. మీకు చలాన్ ఉందో లేదో కేవలం 'eChallan Parivahan' పోర్టల్‌లో లేదా గూగుల్ ప్లే స్టోర్‌లోని అధికారిక 'mParivahan' యాప్‌లోనే చెక్ చేసుకోండి. మీ వాహనం లేదా డ్రైవింగ్ లైసెన్స్ వివరాలను సరిచూసుకుని, ఆ అధికారిక యాప్ లేదా పోర్టల్‌లోనే ఫైన్ చెల్లించండి. ఈ సూత్రం గుర్తుంచుకోండి: "అధికారిక వెబ్‌సైట్ తెరవండి → వాహన నంబర్ నమోదు చేయండి → పెండింగ్ చలాన్లు చూడండి → సురక్షితంగా చెల్లించండి."

మీ ఫోన్, UPI, వాట్సాప్‌లను సేఫ్‌గా లాక్ చేయండి

సందేహం వస్తే వెంటనే మీ బ్యాంకింగ్ యాప్ లేదా హెల్ప్‌లైన్ ద్వారా యూపీఐ (UPI) సేవలను బ్లాక్ చేయండి. యూపీఐ పిన్ రీసెట్ చేసి, రోజువారీ పరిమితిని (స్పెండ్ లిమిట్స్) తగ్గించుకోండి. మీ ఖాతా నుంచి సొమ్ము బయటకు వెళ్లకుండా ఆపేందుకు వెంటనే '1930' నంబర్‌కు కాల్ చేయండి. ఇక వాట్సాప్ భద్రత కోసం టూ-స్టెప్ వెరిఫికేషన్, పాస్‌కీలను ఎనేబుల్ చేసుకోండి. 'లింక్డ్ డివైజెస్'ను క్రమం తప్పకుండా చెక్ చేస్తూ, మాల్వేర్‌ల బారిన పడకుండా ఉండేందుకు 'డివైజ్ వెరిఫికేషన్'పై ఆధారపడండి. ముఖ్యంగా: "UPI పిన్ రీసెట్ చేయండి; లిమిట్లు అమలు చేయండి."

ఎక్కడ ఫిర్యాదు చేయాలి? ముందస్తు జాగ్రత్తలు ఏంటి?

ఒకవేళ సైబర్ మోసానికి గురైతే, తగిన ఆధారాలతో నేషనల్ సైబర్ క్రైమ్ రిపోర్టింగ్ పోర్టల్‌లో ఫిర్యాదు నమోదు చేయండి. అత్యవసర ఆర్థిక మోసాలైతే వెంటనే '1930' టోల్ ఫ్రీ నంబర్‌కు కాల్ చేయండి. వాట్సాప్ చాట్ స్క్రీన్‌షాట్లు, ఏపీకే ఫైల్ పేరు, లావాదేవీలకు సంబంధించిన ఎస్‌ఎమ్‌ఎస్‌ల ఆధారాలను భద్రపరచుకోండి (గోప్యమైన వివరాలను బ్లర్ చేయండి). తెలియని ఏపీకే ఫైళ్లను డౌన్‌లోడ్ చేయవద్దని, చలాన్లను పోర్టళ్లలోనే వెరిఫై చేసుకోవాలని, వాట్సాప్, యూపీఐలను సెక్యూర్ చేసుకోవాలని మీ కుటుంబ సభ్యులకూ వివరించండి. గుర్తుంచుకోండి: "సాక్ష్యాలతో 1930, cybercrime.gov.in లో నివేదించండి."