పండుగ సేల్స్ హడావుడిలో ఉన్నారా? వాట్సాప్, యూపీఐ మోసాల నుంచి మీ డబ్బును ఇలా కాపాడుకోండి!

2026 అక్టోబర్ 19 నుంచి 22 వరకు జరిగే ఫెస్టివ్ సేల్స్ సమయాన్ని సైబర్ నేరగాళ్లు టార్గెట్ చేస్తున్నారు. ముఖ్యంగా వాట్సాప్ పార్శిల్స్, ఓటీపీ (OTP) రిఫండ్ పేరిట జరిగే మోసాలు ఈ పండుగ సీజన్‌లో పీక్స్‌కి చేరుతుంటాయి. ఆన్‌లైన్ షాపింగ్ హడావుడి, క్యాష్‌బ్యాక్ ఆఫర్ల ఆశను ఆసరాగా చేసుకుని యూపీఐ (UPI), వాట్సాప్ ఖాతాలను హ్యాక్ చేస్తున్నారు సైబర్ క్రిమినల్స్. అర్జెంటు అని నమ్మించేలా, ఎంతో సాయం చేస్తున్నట్లుగా మాట్లాడి బోల్తా కొట్టిస్తుంటారు. చిన్న పొరపాటుతో ఒక్క లింక్‌పై ట్యాప్ చేసినా మీ ఫోన్ యాక్సెస్ సైబర్ దొంగల చేతుల్లోకి వెళ్లడంతో పాటు యూపీఐ నుంచి క్షణాల్లో డబ్బులు మాయమవుతాయి.

బాధితులను ముంచడానికి రకరకాల ఎత్తుగడలు వేస్తుంటారు. కొరియర్ రిటర్న్ అయిందని, డెలివరీ విఫలమైందని నమ్మించడం సర్వసాధారణం. నకిలీ కేవైసీ (KYC) వెరిఫికేషన్, కరెంట్ బిల్లు కట్టకపోతే విద్యుత్ కట్ చేస్తామనే బెదిరింపులు కూడా ఇందులో భాగమే. వర్క్ ఫ్రమ్ హోమ్, జాబ్ ఆఫర్ల పేరిట ట్రైనింగ్ లేదా డివైజ్ ఫీజులని రిఫండబుల్ పేరుతో డిపాజిట్ చేయించుకుంటారు. ఓటీపీ చెప్పాలని, రిఫండ్ ఫారమ్ నింపాలని లేదా ఏదైనా ఫైల్ ఇన్‌స్టాల్ చేయాలని ఒత్తిడి తెస్తారు. షార్ట్ లింక్‌లు, ప్రొఫైల్ పిక్ లేని కొత్త నంబర్లు, వెంటనే చేయాలనే హడావుడి కనిపిస్తే అనుమానించాల్సిందే. చాటింగ్ నుంచి క్షణాల్లో కాల్‌లోకి వచ్చి మాట్లాడేందుకు ట్రై చేస్తున్నారంటే మోసం మొదలైందని గ్రహించాలి.

వాట్సాప్ పార్శిల్, OTP రిఫండ్ మోసాలు: మీ UPI, వాట్సాప్ చాట్‌లను ఇలా సేఫ్‌గా ఉంచుకోండి

పొరపాటున ఏదైనా అనుమానాస్పద లింక్ క్లిక్ చేసినా లేదా ఫైల్ ఓపెన్ చేసినా వెంటనే ఏరోప్లేన్ మోడ్ ఆన్ చేసి ఇంటర్నెట్ డిస్కనెక్ట్ చేయండి. వాట్సాప్‌లోని ‘Linked Devices’ ఆప్షన్‌లోకి వెళ్లి వాట్సాప్ వెబ్‌తో సహా అన్ని డివైజ్‌లను అన్‌లింక్ చేయండి. బ్రౌజర్లు, డయలర్లు, పేమెంట్ యాప్‌ల డిఫాల్ట్ సెట్టింగ్‌లను క్లియర్ చేయండి. గూగుల్ ప్లే ప్రొటెక్ట్ (Google Play Protect) లేదా సెక్యూరిటీ యాప్‌తో మొబైల్‌ను స్కాన్ చేయండి. మీ బ్యాంకింగ్, వ్యాలెట్ యాప్‌ల యూపీఐ పిన్, పాస్‌వర్డ్‌లను వెంటనే మార్చేయండి. సెక్యూరిటీ కోసం వాట్సాప్‌లో టూ-స్టెప్ వెరిఫికేషన్, లాగిన్ అలర్ట్స్, సైలెన్స్ అన్‌నోన్ కాలర్స్ ఆప్షన్లను ఆన్ చేసుకోండి. అలాగే ప్రొఫైల్ ఫొటో, అబౌట్, లాస్ట్ సీన్ ప్రైవసీని కేవలం 'My Contacts'కు మాత్రమే పరిమితం చేయండి.

తెలియని నంబర్ల నుంచి వచ్చే యూపీఐ కలెక్ట్ రిక్వెస్ట్‌లను, రిఫండ్ పేరిట వచ్చే నోటిఫికేషన్లను వెంటనే బ్లాక్ చేయండి. ఏదైనా ప్రముఖ కంపెనీ పేరు ఉన్నా సరే నమ్మకండి. మీ బ్యాంక్ యాప్ ఓపెన్ చేసి యాక్టివ్‌గా ఉన్న ఆటోపే (AutoPay) మ్యాండేట్లను పరిశీలించి, అవసరం లేని వాటిని ఆపేయండి. డైలీ పేమెంట్ లిమిట్స్ సెట్ చేసుకోవడంతో పాటు పెద్ద మొత్తంలో జరిగే ట్రాన్స్‌ఫర్లకు యాప్ లాక్ వేసుకోండి. ఆండ్రాయిడ్ యూజర్లు ప్లే స్టోర్ నుంచి మాత్రమే యాప్‌లను ఇన్‌స్టాల్ చేసేలా సెట్టింగ్స్ మార్చి, గూగుల్ సేఫ్ బ్రౌజింగ్‌ను ఎనేబుల్ చేయాలి. ఐఫోన్ యూజర్లు అన్‌నోన్ ఎస్ఎంఎస్ ఫిల్టరింగ్‌ను ఆన్‌లో ఉంచుకోవాలి. ఎస్ఎంఎస్, యాక్సెసిబిలిటీ, యూసేజ్ యాక్సెస్ వంటి యాప్ పర్మిషన్లను నెలకు ఒకసారైనా చెక్ చేసుకుంటూ ఉండాలి.

డబ్బులు పోగొట్టుకుంటే ఏం చేయాలి?: ముందు బ్యాంక్‌కు చెప్పండి.. ఆ తర్వాత 1930కి కాల్ చేయండి

మోసపోయిన క్షణాల్లో మనం ఎంత వేగంగా స్పందిస్తే అంత డబ్బును కాపాడుకోవచ్చు. సైబర్ దాడికి గురైతే వెంటనే మీ బ్యాంక్ కస్టమర్ కేర్‌కు కాల్ చేసి యూపీఐ, క్రెడిట్/డెబిట్ కార్డులు, నెట్ బ్యాంకింగ్‌ను ఫ్రీజ్ చేయించండి. డిస్ప్యూట్ టికెట్ నంబర్ తప్పనిసరిగా తీసుకోండి. ఆ తర్వాత 1930 టోల్ ఫ్రీ నంబర్‌కు కాల్ చేసి లేదా ఆన్‌లైన్‌లో క్రైమ్ టైమ్‌స్టాంప్‌లు, యూపీఐ ఐడీలు, స్క్రీన్‌షాట్‌లు, వాట్సాప్ చాట్‌ల వివరాలతో సైబర్ ఫిర్యాదు నమోదు చేయండి. ఫోన్‌ను అలాగే ఉంచి డేటాను బ్యాకప్ చేసుకున్నాక, ఫ్యాక్టరీ రీసెట్ చేసి మళ్లీ రీస్టోర్ చేయండి. చివరగా తెలియని డివైజ్‌లను తొలగించి, మీ వాట్సాప్ కాంటాక్ట్‌లలో ఉన్నవారిని అప్రమత్తం చేయండి.