లాంగ్ వీకెండ్ ప్రయాణాల్లో ఉన్నారా? పబ్లిక్ వై-ఫై వాడుతున్నారా? మీ బ్యాంక్ ఖాతా ఖాళీ కాకుండా ఉండాలంటే ఈ జాగ్రత్తలు తప్పనిసరి!

స్వాతంత్ర్య దినోత్సవ లాంగ్ వీకెండ్ వచ్చేసింది. ఈ సెలవుల్లో ప్రయాణాలు చేసేవారితో బస్టాండ్లు, రైల్వే స్టేషన్లు కిక్కిరిసిపోతుంటాయి. అయితే, ఇలాంటి రద్దీ ప్రదేశాల్లో ఉండే ఓపెన్ వై-ఫై నెట్‌వర్క్‌లను వాడేటప్పుడు చాలా జాగ్రత్తగా ఉండాలి. ఎందుకంటే, హ్యాకర్లు ఇలాంటి పబ్లిక్ నెట్‌వర్క్‌ల ద్వారా మీ వ్యక్తిగత సమాచారాన్ని దొంగిలించే ప్రమాదం ఉంది. ముఖ్యంగా యూపీఐ (UPI) లావాదేవీలను టార్గెట్ చేస్తూ వీరు రెచ్చిపోతుంటారు. అందుకే, ఉచిత పబ్లిక్ వై-ఫైకి కనెక్ట్ అయ్యే ముందే మీ ఫోన్ సెక్యూరిటీని చెక్ చేసుకోవడం చాలా ముఖ్యం.

అదృష్టవశాత్తూ, మీ ఫోన్‌లో కొన్ని చిన్న చిన్న సెట్టింగ్స్ మార్చుకోవడం ద్వారా ఈ హ్యాకింగ్ బారిన పడకుండా తప్పించుకోవచ్చు. ముందుగా మీ ఫోన్‌లో 'ఆటోమేటిక్ నెట్‌వర్క్ జాయినింగ్' (Automatic network joining) ఆప్షన్‌ను ఆఫ్ చేయండి. దీనివల్ల తెలియని హాట్‌స్పాట్‌లకు మీ ఫోన్ ఆటోమేటిక్‌గా కనెక్ట్ అవ్వదు. అలాగే, ఆన్‌లైన్ పేమెంట్లు చేసేటప్పుడు పబ్లిక్ వై-ఫై కంటే మీ మొబైల్ డేటా (సెల్యులార్ డేటా) వాడటమే అత్యంత సురక్షితం. ఈ చిన్నపాటి జాగ్రత్తలు మీ బ్యాంకింగ్ వివరాలను హ్యాకర్ల చేతికి చిక్కకుండా కాపాడతాయి.

ఆండ్రాయిడ్, ఐఓఎస్ యూజర్లు చేయాల్సిన సెట్టింగ్స్ ఇవే..

మీరు ఆండ్రాయిడ్ ఫోన్ వాడుతున్నట్లయితే, మీ ఫోన్ సెక్యూరిటీని పెంచడానికి కొన్ని ఇన్-బిల్ట్ సెట్టింగ్స్ మార్చుకోవాలి. మీ బ్రౌజింగ్ హిస్టరీని ఇతరులు ట్రాక్ చేయకుండా ఉండటానికి 'ప్రైవేట్ డీఎన్ఎస్' (Private DNS) ఆప్షన్‌ను ఎనేబుల్ చేసుకోండి. దీనితో పాటు, నెట్‌వర్క్ లిస్ట్‌లో ఉండే 'రాండమైజ్డ్ మ్యాక్' (Randomized MAC) సెట్టింగ్‌ను ఆన్ చేయండి. ఇది మీ ఫోన్ మోడల్‌ను టార్గెట్ చేస్తూ సైబర్ నేరగాళ్లు దాడి చేయకుండా అడ్డుకుంటుంది.

ఇక ఐఫోన్ (iPhone) యూజర్ల కోసం కూడా ఐఓఎస్ సిస్టమ్‌లో బలమైన సెక్యూరిటీ ఫీచర్లు ఉన్నాయి. వైర్‌లెస్ సెట్టింగ్స్‌లోకి వెళ్లి పబ్లిక్ నెట్‌వర్క్‌ల కోసం ఉండే 'ఆటో-జాయిన్' (Auto-join) ఆప్షన్‌ను వెంటనే డిసేబుల్ చేయండి. అలాగే, మీ ఐడెంటిటీని దాచడానికి 'ప్రైవేట్ నెట్‌వర్క్ అడ్రస్' (Private network address) ఆప్షన్‌ను యాక్టివేట్ చేసుకోండి. ఈ సెట్టింగ్స్ వల్ల ట్రాకర్లు మీ వెబ్ యాక్టివిటీని గమనించకుండా అడ్డుకోవచ్చు.

యూపీఐ భద్రత.. వై-ఫై మోసాలపై ఫిర్యాదు చేయడం ఎలా?

ప్రయాణాల్లో ఉన్నప్పుడు మొబైల్ బ్యాంకింగ్ యాప్స్ విషయంలో మరింత అప్రమత్తంగా ఉండాలి. మీ పేమెంట్ యాప్స్‌కు ఫింగర్‌ప్రింట్ లేదా ఫేస్ లాక్ వంటి బయోమెట్రిక్ సెక్యూరిటీని సెట్ చేసుకోండి. తెలియని వ్యక్తుల నుంచి వచ్చే మనీ రిక్వెస్ట్‌లను (Collect Requests) ఎట్టిపరిస్థితుల్లోనూ యాక్సెప్ట్ చేయవద్దు. అలాగే, పబ్లిక్ ప్లేసెస్‌లో ఉండే క్యూఆర్ (QR) కోడ్‌లను స్కాన్ చేయకండి. ఈ చిన్న జాగ్రత్తలు మీ డిజిటల్ మనీని సైబర్ దొంగల బారిన పడకుండా కాపాడతాయి.

వాట్సాప్ వంటి ముఖ్యమైన యాప్స్ హ్యాక్ కాకుండా ఉండటానికి ఎల్లప్పుడూ 'టూ-స్టెప్ వెరిఫికేషన్' (Two-step verification) ఆన్ చేసి ఉంచండి. మీ ప్రయాణాల్లో ఎవరితోనూ ఓటీపీ (OTP)లను పంచుకోవద్దు. ఒకవేళ మీరు ఏదైనా ఆన్‌లైన్ మోసానికి గురైతే, వెంటనే జాతీయ సైబర్ క్రైమ్ హెల్ప్‌లైన్ నంబర్ '1930' కి కాల్ చేయండి. ఈ నంబర్‌కు వెంటనే ఫిర్యాదు చేయడం ద్వారా మీ ఖాతా నుంచి పోయిన యూపీఐ పేమెంట్లను నిలిపివేసే అవకాశం ఉంటుంది.

పబ్లిక్ హాట్‌స్పాట్‌లను వాడిన తర్వాత, మీ ఫోన్ వై-ఫై సెట్టింగ్స్‌లోకి వెళ్లి ఆ నెట్‌వర్క్‌ను 'ఫర్గాట్' (Forget) చేయండి. అలాగే, లాగిన్ అయిన వెబ్‌సైట్లు లేదా పోర్టల్ పేజీల నుంచి తప్పకుండా లాగౌట్ అవ్వండి. ఈ చిన్నపాటి డిజిటల్ జాగ్రత్తలను పాటిస్తే, మీ లాంగ్ వీకెండ్ ప్రయాణాలను ఎలాంటి టెన్షన్ లేకుండా హ్యాపీగా ఎంజాయ్ చేయవచ్చు.