మీ ఫోన్‌లో ఈ యాప్ ఉందా? 'రాట్‌హాట్' ట్రోజన్‌తో బ్యాంక్ ఖాతా ఖాళీ కావచ్చు, వెంటనే ఇలా చెక్ చేసుకోండి!

ఈ మధ్య ఆండ్రాయిడ్ ఫోన్ యూజర్లను ఓ కొత్త బ్యాంకింగ్ ట్రోజన్ తెగ భయపెడుతోంది. ఆర్టిఫిషియల్ ఇంటెలిజెన్స్ (AI) సాయంతో స్కీన్‌పై తనంతట తానే ట్యాప్స్ చేయడమే దీని ప్రత్యేకత. "రాట్‌హాట్" (RatHat) అని పిలిచే ఈ హానికర మాల్వేర్.. ఫోన్‌లోని 'యాక్సెసిబిలిటీ' పర్మిషన్లను దుర్వినియోగం చేస్తూ బ్యాంకింగ్ వివరాలను కొట్టేస్తోందని పరిశోధకులు హెచ్చరిస్తున్నారు. ముఖ్యంగా ఎస్‌ఎంఎస్ లింక్‌లు, థర్డ్-పార్టీ యాప్ స్టోర్ల ద్వారా ఇది వ్యాపిస్తోంది. కాబట్టి యూనిఫైడ్ పేమెంట్స్ ఇంటర్‌ఫేస్ (UPI) వాడుతున్న భారతీయ వినియోగదారులు వెంటనే జాగ్రత్త పడటం మంచిది. కింద పేర్కొన్న చెక్‌లిస్ట్‌ను ఒకసారి చూసి మీ ఫోన్ సేఫ్‌గా ఉందో లేదో చెక్ చేసుకోండి.

ఇందులో అత్యంత ప్రమాదకరమైన విషయం ఏమిటంటే.. ఇదంతా ఆటోమేటిక్‌గా జరిగిపోతుంది. ఈ ట్రోజన్ అసలు యాప్‌లపై నకిలీ స్క్రీన్‌లను (overlays) చూపిస్తుంది, ఎస్‌ఎంఎస్‌లను దొంగిలిస్తుంది, ఫోన్ 'డివైజ్ అడ్మిన్' హక్కులను దక్కించుకుంటుంది. అంతేకాదు, మీరు దీన్ని డిలీట్ చేసినా మళ్లీ రీఇన్‌స్టాల్ అయ్యే ప్రమాదముంది. ప్రస్తుతం గూగుల్ ప్లే స్టోర్‌లో ఇది లేదని గూగుల్ స్పష్టం చేసింది. "ఈ మాల్వేర్ ఉన్న యాప్‌లేవీ ప్లే స్టోర్‌లో లేవు" అని ప్రకటించింది. కాబట్టి మీ ఫోన్‌ను సేఫ్‌గా ఉంచుకోవడానికి 'ప్లే ప్రొటెక్ట్' (Play Protect) ఆన్ చేసి, బయటి లింక్‌ల ద్వారా యాప్‌లను (Sideloading) అస్సలు డౌన్‌లోడ్ చేయకండి.

AI బ్యాంకింగ్ ట్రోజన్ యాక్సెసిబిలిటీ పర్మిషన్లను ఎలా దుర్వినియోగం చేస్తోందంటే..

ఈ 'రాట్‌హాట్' ట్రోజన్ లైవ్ యాక్సెసిబిలిటీ డేటాను సేకరించి, ఏఐ సాయంతో మీ ఫోన్ స్క్రీన్‌ను చదువుతుంది. ఆ తర్వాత మనుషుల తరహాలోనే బటన్‌లపై క్లిక్ చేయడం, స్క్రోల్ చేయడం వంటివి చేస్తుంది. యాప్‌ల డిజైన్ మారినా ఇది సులువుగా పసిగట్టి మీ పాస్‌వర్డ్‌లను దొంగిలిస్తుంది. ఇండియాలో యూపీఐ యాప్‌లపై నకిలీ స్క్రీన్‌లను చూపించి ఓటీపీలను నొక్కేయడం, పిన్ రీసెట్ చేయడం వంటివి చేస్తోంది. కొన్నిసార్లు కాల్-ఫార్వర్డింగ్ ఆన్ చేసి వాయిస్ ఓటీపీలను కూడా దారి మళ్లిస్తోంది.

యూపీఐ యూజర్లు వెంటనే తీసుకోవాల్సిన జాగ్రత్తలు

ముందుగా వైరస్ హక్కులను రద్దు చేయండి. ఫోన్ Settings → Apps → Special app access లోకి వెళ్లి.. Accessibility (యాక్సెసిబిలిటీ), Display over other apps (పైన చూపు) విభాగాల్లో అనుమానాస్పద యాప్‌లను డిసేబుల్ చేయండి. ఆ తర్వాత, Settings శోధన (Search) బార్‌లో "Device admin apps" (పరికరం అడ్మిన్ యాప్స్) అని టైప్ చేసి, ఏదైనా తేడా ఉన్న యాప్ ఉంటే దాన్ని డీయాక్టివేట్ చేసి అన్‌ఇన్‌స్టాల్ చేయండి. ప్లే ప్రొటెక్ట్ (Play Protect) ద్వారా ఫోన్‌ను స్కాన్ చేసి, ప్రమాదకర యాప్‌లను తొలగించండి. చివరగా మీ బ్యాంక్ అధికారిక యాప్ ద్వారా నెట్ బ్యాంకింగ్ పాస్‌వర్డ్‌లు, యూపీఐ పిన్‌లను వెంటనే మార్చుకోండి.

ఫోన్ క్లీనింగ్, రక్షణ కోసం కొన్ని ముఖ్యమైన టిప్స్

థర్డ్-పార్టీ APK యాప్‌ల జోలికి అస్సలు వెళ్లకండి, సైడ్‌లోడింగ్‌ను నిలిపివేయండి. శామ్‌సంగ్ ఫోన్ వాడేవారు 'Auto Blocker' ఆన్ చేసుకుంటే తెలియని యాప్‌లు ఇన్ స్టాల్ కాకుండా ఉంటాయి. మీ సిమ్‌ కార్డ్‌కు పిన్ (SIM PIN) లాక్ పెట్టుకోండి. వాట్సాప్ హ్యాక్ కాకుండా టూ-స్టెప్ వెరిఫికేషన్ ఎనేబుల్ చేసుకోండి. లోన్స్ కోసం రిజర్వ్ బ్యాంక్ ఆఫ్ ఇండియా (RBI) నిబంధనలకు కట్టుబడి ఉన్న డిజిటల్ లెండింగ్ యాప్‌ల జాబితాను మాత్రమే ఉపయోగించండి. మీ బ్యాంక్ సపోర్ట్ చేస్తే 'పాస్‌కీ'ల (Passkeys) సౌకర్యాన్ని ఎంచుకోవడం మరింత సురక్షితం.

సైబర్ మోసం జరిగితే ఎవరికి ఫిర్యాదు చేయాలి? (1930, cybercrime.gov.in)

ఒకవేళ మీ ఖాతా నుంచి డబ్బులు కట్ అయితే.. వెంటనే '1930' హెల్ప్‌లైన్ నంబర్‌కు కాల్ చేసి "ట్రాన్సాక్షన్ ఫ్రీజ్" చేయమని కోరండి. ఆ వెంటనే cybercrime.gov.in వెబ్‌సైట్‌లో స్క్రీన్‌షాట్‌లు, యూపీఐ ఐడీలు, ట్రాన్సాక్షన్ రిఫరెన్స్ నంబర్లు, ఎస్‌ఎంఎస్ వివరాలు, బ్యాంక్ స్టేట్‌మెంట్‌తో ఫిర్యాదు నమోదు చేయండి. ఎంత త్వరగా ఫిర్యాదు చేస్తే మీ డబ్బులు తిరిగి పొందే అవకాశం అంత ఎక్కువ ఉంటుంది. ఫోన్‌లో 'ప్లే ప్రొటెక్ట్' ఆన్‌లో ఉంచి, స్క్రీన్‌పై ఏవైనా కొత్త అనుమతులు లేదా నోటిఫికేషన్లు వస్తున్నాయా అనేది గమనిస్తూ ఉండండి. ఫిర్యాదు చేసిన ప్రతిసారీ వచ్చే రిఫరెన్స్ నంబర్‌ను భద్రపరుచుకోండి.