మీ ఫోన్‌కు ఆర్‌టీఓ చలాన్ మెసేజ్ వచ్చిందా? వెంటనే డిలీట్ చేయండి, లేదంటే బ్యాంక్ ఖాతా ఖాళీ!

భారతదేశంలోని పలు నగరాల్లో నకిలీ ఆర్‌టీఓ (RTO), ఈ-చలాన్ మెసేజ్‌ల మోసాలు ఈ వారంలో ఒక్కసారిగా పెరిగిపోయాయి. దీనిపై ఆగస్టు 21న భారత సైబర్ సెక్యూరిటీ ఏజెన్సీ 'సెర్ట్-ఇన్' (CERT-In) హెచ్చరికలు జారీ చేసింది. ఆర్‌టీఓ, ప్రభుత్వ చలాన్ల పేరుతో ఆండ్రాయిడ్ ఫోన్లలోకి మాల్వేర్ జొరబడుతోందని అలర్ట్ చేసింది. 'RTO Challan.apk' లేదా 'MParivahan.apk' వంటి ఫైళ్ల రూపంలో వాట్సాప్, ఎస్ఎమ్ఎస్ ద్వారా హ్యాకర్లు ఎర వేస్తున్నారు. బ్యాంక్ ఖాతాల వివరాలను క్షణాల్లో కొల్లగొట్టడమే వీరి ముఖ్య ఉద్దేశం. అందుకే ఆగస్టు 21న లేదా ఈ మధ్య కాలంలో మీకు ఎలాంటి చలాన్ లింక్ వచ్చినా దాన్ని అస్సలు నమ్మకండి.

ఈ నకిలీ యాప్‌ను ఫోన్‌లో ఇన్‌స్టాల్ చేయగానే యాక్సెసిబిలిటీ, డివైజ్ అడ్మిన్, ఎస్ఎమ్ఎస్, వీపీఎన్ అనుమతులను (Permissions) అడుగుతుంది. ఈ పర్మిషన్లు రాగానే సైబర్ నేరగాళ్లు మీ ఓటీపీలను చదవగలరు, బ్యాంకింగ్ యాప్స్ ఓపెన్ చేసినప్పుడు నకిలీ స్క్రీన్‌లు చూపి వివరాలు దొంగిలించగలరు. ఈ యాప్స్ మొదట ఒక అప్‌డేట్ స్క్రీన్‌ను చూపిస్తూ, వెనుక అసలు వైరస్‌ను లోడ్ చేస్తాయని సెర్ట్-ఇన్ తెలిపింది. అందుకే, "ట్రాఫిక్ చలాన్లను కేవలం అధికారిక పోర్టల్ (echallan.parivahan.gov.in) ద్వారా మాత్రమే సరిచూసుకోవాలి" అని స్పష్టమైన సూచనలు చేసింది. ఈ మోసం ఎలా జరుగుతుందో తెలిస్తే, అలాంటి మెసేజ్‌లు వచ్చినప్పుడు అప్రమత్తంగా ఉండవచ్చు.

ఆర్‌టీఓ/ఈ-చలాన్ స్కామ్: ఆండ్రాయిడ్ యూజర్లు వెంటనే చేయాల్సిన తనిఖీలు ఇవే

పొరపాటున ఆ లింక్ క్లిక్ చేశారా లేదా తెలియని ఏపీకే (APK) ఫైల్‌ను ఇన్‌స్టాల్ చేశారా? అయితే వెంటనే మొబైల్ డేటా, వైఫై ఆఫ్ చేసి ఇంటర్నెట్ కనెక్షన్ కట్ చేయండి. ఆ అనుమానాస్పద యాప్‌ను డిలీట్ చేయండి. యాక్సెసిబిలిటీ, డివైజ్ అడ్మిన్, నోటిఫికేషన్ యాక్సెస్ వంటి ప్రమాదకర అనుమతులను రద్దు చేయండి. ఇందుకోసం Settings > Apps > Special app access ఆప్షన్‌కి వెళ్లండి. ఆ తర్వాత Play Protect స్కాన్ చేయండి: Settings > Security and privacy > App security > Play Protect. వెంట‌నే మీ యూపీఐ (UPI) పిన్‌లను మార్చుకోండి, బ్యాంక్ కార్డులను ఫ్రీజ్ చేయండి, ఏమాత్రం ఆలస్యం చేయకుండా 1930 హెల్ప్‌లైన్ నంబర్‌కు కాల్ చేయండి.

మెసేజ్‌లలోని లింక్‌లు కాదు.. పరివాహన్ వెబ్‌సైట్‌లోనే చలాన్ చెక్ చేయండి

ఫోన్‌కు వచ్చే మెసేజ్‌లలోని లింక్‌లను ఎట్టిపరిస్థితుల్లోనూ నమ్మవద్దు. నేరుగా బ్రౌజర్ ఓపెన్ చేసి echallan.parivahan.gov.in అని టైప్ చేయండి. అక్కడ మీ చలాన్ నంబర్, వాహనం నంబర్ లేదా డ్రైవింగ్ లైసెన్స్ నంబర్ ఎంటర్ చేసి వివరాలు చూడవచ్చు. చలాన్ వేసిన ప్రదేశం, సమయం, ఫోటోలను క్షుణ్ణంగా సరిచూసుకోండి. తెలంగాణకు చెందిన echallan.tspolice.gov.in వంటి అధికారిక రాష్ట్ర పోర్టళ్లను కూడా వాడవచ్చు. గూగుల్ ప్లే స్టోర్‌లో లభించే అధికారిక mParivahan యాప్ సురక్షితమైనదే, కానీ బయట ప్రైవేట్‌గా షేర్ అయ్యే నకిలీ ఏపీకేలను మాత్రం డౌన్‌లోడ్ చేయకండి. అధికారిక వెబ్‌సైట్‌లో చలాన్ చూపించకపోతే, మీకు వచ్చిన మెసేజ్ కచ్చితంగా నకిలీదేనని గ్రహించండి.

ఈ-చలాన్ స్కామ్: బ్యాంకింగ్ భద్రతా నియమాలు, 1930కి ఫిర్యాదు చేసే విధానం

మీ ఫోన్‌లో Settings > Security > Install unknown apps ఆప్షన్‌ను ఎల్లప్పుడూ డిసేబుల్ చేసి ఉంచండి. నెలకు ఒకసారైనా Special app access విభాగాన్ని తనిఖీ చేస్తూ, అనవసరమైన యాప్‌లకు ఉన్న పర్మిషన్లను రద్దు చేయండి. ప్రతి బ్యాంక్ ఖాతాకు ఎస్ఎమ్ఎస్, ఈమెయిల్ అలర్ట్‌లను యాక్టివేట్ చేసుకోండి. ఒకవేళ మీ ఖాతా నుంచి డబ్బులు దొంగిలించబడితే, వెంటనే 1930 నంబర్‌కు కాల్ చేయడంతో పాటు cybercrime.gov.in వెబ్‌సైట్‌లో ఫిర్యాదు చేయండి. ఈ చిన్న చిన్న జాగ్రత్తలతో మీ ఆండ్రాయిడ్ ఫోన్ సురక్షితంగా ఉండటమే కాకుండా మీ సొమ్ము కూడా భద్రంగా ఉంటుంది.