TRAI కొత్త రూల్స్: స్పామ్ కాల్స్, ఫేక్ మెసేజ్‌లకు చెక్ పెట్టడం ఎలా? 2026లో మీరు చేయాల్సిన మార్పులు ఇవే!

2026 సెప్టెంబర్ 3న టెలికాం రెగ్యులేటరీ అథారిటీ ఆఫ్ ఇండియా (TRAI) ఫేక్ కాల్స్, స్పామ్ మెసేజ్‌ల అడ్డుకట్టకు కొత్త మార్గదర్శకాలను తీసుకొచ్చింది. కఠినమైన నిబంధనలు అమలు చేయడం, స్పామ్ టెంప్లేట్లను తొలగించడంతో పాటు వినియోగదారులు వెంటనే చేసుకోవాల్సిన మార్పులపై ట్రాయ్ దృష్టి పెట్టింది. రాబోయే పండుగల సీజన్ అమ్మకాల సందడి మొదలయ్యేలోపే.. డూ నాట్ డిస్టర్బ్ (DND) ఆన్ చేసుకోవడం, 1909 నంబర్‌ను సరిగ్గా వాడుకోవడం, అధికారిక నంబర్ సిరీస్‌లను గుర్తించడం ద్వారా స్పామ్ కాల్స్, మోసపూరిత మెసేజ్‌లకు సులభంగా చెక్ పెట్టవచ్చు.

ముందుగా DND సేవలను యాక్టివేట్ చేసుకోవడంతో పాటు ఫిర్యాదు చేయడం అలవాటు చేసుకోండి. మీ మొబైల్ నంబర్ నుండి 1909కి START 0 అని మెసేజ్ పంపడం ద్వారా, నేరుగా 1909కి కాల్ చేసి లేదా 'TRAI DND' యాప్ ద్వారా DNDని ఆన్ చేసుకోవచ్చు. అనధికారిక కమ్యూనికేషన్లపై (UCC) మూడు రోజుల్లోపే ఫిర్యాదు చేయాల్సి ఉంటుంది; ఆ తర్వాత చేసే వాటిని కేవలం రిపోర్టులుగా మాత్రమే పరిగణిస్తారు. ఏదైనా మెసేజ్‌కు స్పందించేముందు లేదా లింక్‌లపై క్లిక్ చేసేముందు 'హెడర్ ఇన్ఫర్మేషన్ పోర్టల్' ద్వారా మెసేజ్ ఎవరి నుంచి వచ్చిందో పరిశీలించడం మంచిది.

జియో, ఎయిర్‌టెల్, విఐ వినియోగదారులు TRAI స్పామ్ సెట్టింగ్స్ ఎలా చేసుకోవాలి?

జియో, ఎయిర్‌టెల్, విఐ (Vi) టెలికాం ఆపరేటర్లన్నీ IVR సహా ఒకే రకమైన జాతీయ 1909 విధానాన్ని సపోర్ట్ చేస్తాయి. ప్రతీ ఆపరేటర్ సర్కిల్‌తో సంబంధం లేని ప్రత్యేక DND పేజీలను అందిస్తోంది, కాబట్టి ఆంధ్రప్రదేశ్, తెలంగాణ వినియోగదారులకు ఒకే రకమైన నియమాలు వర్తిస్తాయి. ఒకవేళ మీ నంబర్‌పై ఇప్పటికే DND యాక్టివ్‌గా ఉన్నప్పటికీ స్పామ్ కాల్స్ వస్తుంటే, రీసెంట్ కాల్ లాగ్స్ నుంచి యాప్ లేదా ఎస్‌ఎమ్‌ఎస్ ద్వారా ఫిర్యాదు చేయవచ్చు. టెలికాం ఆపరేటర్ల వెబ్‌సైట్లలో ఈ వివరాలు స్పష్టంగా ఉంటాయి.

CNAP కాలర్ నేమ్ ఫీచర్.. ప్రచారంలో ఉన్న అపోహలు ఇవే!

కాల్ చేసేవారి పేరు స్క్రీన్‌పై కనిపించే 'కాలర్ నేమ్ ప్రెజెంటేషన్' (CNAP) ఫీచర్ ప్రస్తుతం 4G, ఆపై నెట్‌వర్క్‌లలో ట్రయల్ దశలోనే ఉంది. టెలికమ్యూనికేషన్స్ శాఖ మార్చి 2026 నాటికి దేశవ్యాప్తంగా దీన్ని అందుబాటులోకి తేలాలని భావించినప్పటికీ, ట్రయల్స్ ఫలితాల ఆధారంగానే పూర్తిస్థాయి అమలు ఆధారపడి ఉంటుంది. ప్రస్తుతం 2G నెట్‌వర్క్‌లు CNAPకి సపోర్ట్ చేయవని ప్రభుత్వం స్పష్టం చేసింది. కాబట్టి దేశవ్యాప్తంగా ఇది ఆటోమేటిక్‌గా యాక్టివేట్ అయిపోయిందని లేదా కావాలనే ఆపేస్తున్నారనే ప్రచారాలను నమ్మకండి.

DND వల్ల OTP/UPI మెసేజ్‌లు ఆగుతాయా? 1600/140 నంబర్ల రహస్యం ఏంటి?

DND సర్వీస్ మీ బ్యాంకింగ్, ఇతర ముఖ్యమైన ట్రాన్సాక్షనల్ మెసేజ్‌లను ఆపదు, కాబట్టి OTPలు, UPI అలర్ట్‌లు యథావిధిగా వస్తాయి. మీ ఫోన్‌లో 'Google Messages' స్పామ్ ప్రొటెక్షన్‌ని ఆన్‌లో ఉంచుకోండి, అయితే పొరపాటున ముఖ్యమైన మెసేజ్‌లు బ్లాక్ కాకుండా విశ్వసనీయ పంపకందారులను అన్‌బ్లాక్ చేయండి. నంబర్ సిరీస్‌లపై అవగాహన పెంచుకోండి: 1600 సిరీస్ నంబర్లు బ్యాంకింగ్, ఇతర సర్వీస్ కాల్స్ కోసం, 140 సిరీస్ ప్రచార (ప్రోమోషనల్) కాల్స్ కోసం కేటాయించారు. అందుకే 1600 సిరీస్ నుంచి వచ్చే ముఖ్యమైన కాల్స్‌ను స్పామ్‌గా మార్క్ చేయకండి.

తెలుగు వినియోగదారుల కోసం క్విక్ చెక్‌లిస్ట్: 1909 లేదా యాప్ ద్వారా DND యాక్టివేట్ చేసుకోండి; స్పామ్ కాల్స్‌పై మూడు రోజుల్లోగా ఫిర్యాదు చేయండి; ఎస్‌ఎమ్‌ఎస్ హెడర్లను తనిఖీ చేశాకే స్పందించండి; ఐఫోన్ వినియోగదారులు 'స్క్రీన్ అన్నోన్ కాలర్స్' ఫీచర్ వాడండి; సైబర్ మోసాలు లేదా ఫేక్ కాల్స్ వస్తే టెలికాం శాఖకు చెందిన 'సంచార్ సాథీ'లోని 'చక్షు' (Chakshu) పోర్టల్‌లో రిపోర్ట్ చేయండి. ఈ చిన్న జాగ్రత్తలతో ముఖ్యమైన OTPలు ఆగిపోకుండానే స్పామ్ కాల్స్ గోల నుంచి తప్పించుకోవచ్చు.