బ్లాక్ హోల్ లపై పరిశోధనకు మొదటి సాటిలైట్ లాంచ్ చేసిన ఇస్రో !

బ్లాక్ హోల్స్ వంటి ఖగోళ వస్తువులపై అనేక పరిశోధనలు కొనసాగుతున్నాయి వీటిపై మరిన్ని వివరాలు సేకరించేందుకు అవగాహనను అందించే భారత దేశపు తొలి ఎక్స్-రే పొలారిమీటర్ ఉపగ్రహాన్ని ఇస్రో సోమవారం విజయవంతంగా ప్రయోగించింది.

ISRO యొక్క ఎప్పుడూ నమ్మదగిన పోలార్ శాటిలైట్ లాంచ్ వెహికల్ (PSLV) దాని C58 మిషన్‌లో, ప్రాథమిక X-రే పొలారిమీటర్ ఉపగ్రహం XPoSat ను 650 కి.మీ తక్కువ భూమి కక్ష్యలో ఉంచింది. ఇది మొదటి లాంచ్ ప్యాడ్ నుండి శ్రీహరికోటలో ఉదయం 9.10 గంటలకు ముందుగా నిర్ణయించిన సమయానికి లాంచ్ చేయబడింది.

25 గంటల కౌంట్‌డౌన్ ముగియగానే, చెన్నైకి తూర్పున 135 కి.మీ దూరంలో ఉన్న ఈ స్పేస్‌పోర్ట్‌లో పెద్ద సంఖ్యలో ఇక్కడికి వచ్చిన ప్రేక్షకుల నుండి హర్షద్వానాలతో కూడిన చప్పట్లతో 44.4 మీటర్ల పొడవైన రాకెట్ గంభీరంగా ఎగిరింది.

ఈ ఎక్స్-రే పొలారిమీటర్ శాటిలైట్ (XPoSat) అంతరిక్షంలో తీవ్రమైన ఎక్స్-రే సోర్స్ లను ధ్రువణాన్ని పరిశోధించడానికి ఉద్దేశించబడింది. ఇస్రో సమాచారం ప్రకారం, ఖగోళ మూలాల నుండి ఎక్స్-రే కిరణాల యొక్క అంతరిక్ష-ఆధారిత ధ్రువణ కొలతలలో పరిశోధన చేయడానికి అంతరిక్ష సంస్థ నుండి లాంచ్ అయిన మొదటి శాస్త్రీయ ఉపగ్రహం ఇది.

ఖగోళ మూలాల రేడియేషన్ మెకానిజం మరియు జ్యామితిని పరిశీలించడానికి ఈ ఎక్స్-రే పొలారి మీటర్ కీలకమైన నిర్ధారణ సాధనంగా పనిచేస్తుంది.

XPoSat యొక్క ప్రాధమిక పేలోడ్ POLIX (X-కిరణాలలో పోలారిమీటర్ పరికరం) ఇది రామన్ రీసెర్చ్ ఇన్‌స్టిట్యూట్ మరియు U R రావు శాటిలైట్ సెంటర్, బెంగళూరు ద్వారా నిర్మించిన XSPECT (X-రే స్పెక్ట్రోస్కోపీ మరియు టైమింగ్) ద్వారా పోలారిమెట్రీ పారామితులను కొలవడానికి రూపొందించబడింది. దీని మిషన్ జీవితం దాదాపు ఐదు సంవత్సరాలు.

ISRO 2024 మొదటి త్రైమాసికంలో NASA - NISAR-తో కలిసి అత్యాధునిక జాయింట్ వెంచర్ ఉపగ్రహాన్ని కూడా ప్రయోగించనుంది. $1.5 బిలియన్ (దాదాపు రూ. 12,500 కోట్లు), NISAR (NASA-ISRO సింథటిక్ ఎపర్చర్ రాడార్) వ్యయంతో నిర్మించబడింది. దీనిని భారతదేశం యొక్క GSLV రాకెట్‌లో ప్రయోగించడానికి లక్ష్యంగా పెట్టుకుంది.

NISAR నుండి వచ్చిన డేటా భూమి పర్యావరణ వ్యవస్థలు, ఘన భూమి యొక్క వైకల్యం, పర్వతం మరియు ధ్రువ క్రియోస్పియర్, సముద్రపు మంచు మరియు తీర సముద్రాలను ప్రాంతీయ స్థాయి నుండి ప్రపంచ స్థాయిలో అధ్యయనం చేయడానికి అత్యంత అనుకూలంగా ఉంటుంది.

ఇస్రో Gaganyaan పై ఉద పనిచేస్తోంది. దీనికి సంబందించిన టెస్ట్‌ వెహికల్‌ అబార్ట్‌ మిషన్‌ పరీక్ష విజయవంతం సాధించింది కూడా. ఆంధ్రప్రదేశ్‌లోని శ్రీహరికోట అంతరిక్ష పరిశోధన కేంద్రం నుంచి టెస్ట్‌ వెహికల్‌ అబార్ట్‌ మిషన్‌ (TV-D1) ప్రయోగాన్ని కూడా ఇటీవల విజయవంతంగా చేపట్టారు. రాకెట్ నింగిలోకి దూసుకెళ్లాక శాస్త్రవేత్తలు అబార్డ్‌ సిగ్నల్‌ను పంపించారు.

దీంతో సుమారు 12 కిలోమీటర్ల ఎత్తులో క్రూ ఎస్కేప్‌ వ్యవస్థ రాకెట్ నుంచి వేరు అయింది. అనంతరం 17 కిలోమీటర్ల ఎత్తు వద్ద క్రూ మాడ్యుల్‌, క్రూ ఎస్కేప్ మాడ్యూల్‌ విడిపోయాయి. ఈ రెండు మాడ్యూళ్లు విడిపోయిన అనంతరం పారాచుట్ల సాయంతో శ్రీహరికోట తీరంలో సురక్షితంగా బంగాళాఖాతంలో దిగింది.

ఈ క్రూ మాడ్యుల్‌ను భారత నావిళ దళ బృందం సేకరించింది. ఇస్రో బృందానికి అందించనుంది. దీంతో గగన్‌యాన్‌ టెస్ట్‌ వెహికల్‌ అబార్డ్‌ మిషన్‌ విజయవంతం అయినట్లు ఇస్రో ఛైర్మన్‌ సోమనాథ్‌ (ISRO) వెల్లడించారు.