డిజిటల్ విభాగంలో అభివృద్ధి కోసం 2022 బడ్జెట్లో సరికొత్త చేర్పులు...

Published: Tuesday, February 1, 2022, 16:20 [IST]

2022-23 ఆర్థిక సంవత్సరానికి గాను కేంద్ర ఆర్థిక మంత్రి నిర్మలా సీతారామన్ లోక్‌సభలో బడ్జెట్‌ను ప్రవేశపెట్టారు. ఈ సందర్భంగా ఆమె పలు కీలక ప్రకటనలు చేశారు. డిజిటల్ బ్యాంకింగ్ సేవల స్వీకరణను పెంచేందుకు, దేశంలో మొత్తం 75 డిజిటల్ బ్యాంకులను ప్రారంభిస్తున్నట్లు మరియు ఇ-పాస్‌పోర్ట్‌లు, ఎంబెడెడ్ చిప్స్ మరియు ఫ్యూచరిస్టిక్ టెక్నాలజీలతో ప్యాక్ చేయబడతాయని ఆర్థిక మంత్రి ప్రకటించారు. దేశంలోని ప్రతి పౌరుడిని "డిజిటల్ బ్యాంకింగ్" విధానంవైపు తీసుకెళ్లే లక్ష్యంతో దేశంలోని 75 జిల్లాల్లో 75 డిజిటల్ బ్యాంకింగ్ యూనిట్లను ప్రారంభించనున్నట్లు తెలిపారు. వీటి గురించి మరిన్ని వివరాలను క్లుప్తంగా తెలుసుకోవడానికి ముందుకు చదవండి.

డిజిటల్ బ్యాంకింగ్ విధానంవైపు అడుగులు వేయడానికి అదనంగా పోస్టాఫీసులు మరియు బ్యాంకు అకౌంటుల మధ్య ఆన్‌లైన్ బదిలీని అనుమతించే కోర్ బ్యాంకింగ్ సిస్టమ్‌లో 100 శాతం పోస్టాఫీసులు వస్తాయని ఆర్థిక మంత్రి చెప్పారు. అన్ని పోస్టాఫీసులను కోర్ బ్యాంకింగ్ వ్యవస్థకు అనుసంధానం చేసినట్లు ప్రకటించారు. ఇందులో భాగంగా 1.5 లక్షల పోస్టాఫీసులను ఆన్‌లైన్ విధానంతో అనుసంధానం చేయనున్నారు. డిజిటల్ మౌలిక సదుపాయాలను ప్రోత్సహించేందుకు "దేశ్ స్టాక్ ఇ-పోర్టల్" ప్రారంభించబడుతుందని ఆమె చెప్పారు.

2022-23 ఆర్థిక సంవత్సరం బడ్జెట్ ప్రసంగంలో ఆర్‌బిఐ డిజిటల్ కరెన్సీపై ఆర్థిక మంత్రి ప్రముఖ ప్రకటన చేశారు. కొత్త ఆర్థిక సంవత్సరం ప్రారంభంలో ఆర్‌బీఐ డిజిటల్ కరెన్సీ ‘డిజిటల్ రూపాయి'ని ప్రారంభించనున్నట్లు ఆర్థిక మంత్రి తెలిపారు. హెల్త్ ఫ్రంట్‌లో నేషనల్ డిజిటల్ హెల్త్ ఎకోసిస్టమ్ కోసం ఓపెన్ ప్లాట్‌ఫారమ్ ప్రారంభించనున్నట్లు సీతారామన్ ప్రకటించారు. దీని ద్వారా ఆరోగ్య ప్రదాతలకు డిజిటల్ రిజిస్ట్రీలు, ప్రత్యేకమైన ఆరోగ్య గుర్తింపులు మరియు ఆరోగ్య సౌకర్యాలకు సార్వత్రిక యాక్సిస్ అందించబడుతుంది. 2022-23 ఆర్థిక సంవత్సరంలో విద్యను మరింత మెరుగుపరచడానికి మరియు ప్రతి ఒక్కరికి అందుబాటులో ఉండేలా అనుబంధ ఆన్‌లైన్ విద్యను కూడా ఆర్థిక మంత్రి సీతారామన్ ప్రకటించారు. ఇందుకోసం ప్రాంతీయ భాషల్లోని 200 టీవీ ఛానెల్‌ల ద్వారా 1 నుంచి 12 తరగతుల పిల్లలకు విద్యను అందించనున్నారు. ఇప్పటి వరకు 12 టీవీ ఛానళ్ల ద్వారానే పిల్లలు చదువుకునేవారు.

ఇ-పాస్‌పోర్ట్‌లతో ప్రపంచవ్యాప్తంగా ఇమ్మిగ్రేషన్ పోస్టుల ద్వారా సాఫీగా వెళ్లేందుకు కేంద్ర ప్రభుత్వం లక్ష్యంగా పెట్టుకుంది. ఈ-పాస్‌పోర్ట్‌లు బయోమెట్రిక్ డేటాపై ఆధారపడినందున మరింత భద్రతను అందించాలనే ఆలోచన ఉంది. "ప్రజలకు మరింత సౌలభ్యం" కోసం వచ్చే ఏడాది నుండి ఇ-పాస్‌పోర్ట్‌లు అందుబాటులోకి వస్తాయి. ఇ-పాస్‌పోర్ట్‌లు అంతర్జాతీయ నియమాలు మరియు మార్గదర్శకాలకు అనుగుణంగా ఉంటాయి. ప్రస్తుతం భారతీయ పౌరులకు పాస్‌పోర్ట్‌గా బుక్‌లెట్ జారీ చేయబడింది. ఇ-పాస్‌పోర్ట్‌లు భద్రతా లక్షణాలతో వస్తాయని మరియు రేడియో-ఫ్రీక్వెన్సీ ఐడెంటిఫికేషన్ మరియు బయోమెట్రిక్స్ వంటి సాంకేతికతలను ఉపయోగిస్తాయని చెప్పబడింది. డిజిటల్ పాస్‌పోర్ట్‌లో సెక్యూరిటీ సంబంధిత డేటా ఎన్‌కోడ్ చేయబడిన ఎలక్ట్రానిక్ చిప్‌ను ప్యాక్ చేస్తుందని FM ప్రకటించింది.

పాస్‌పోర్ట్ హోల్డర్ యొక్క వివరాలు చిప్‌లో నిల్వ చేయబడతాయి మరియు డిజిటల్‌గా సంతకం చేయబడతాయి. ఇది పాస్‌పోర్ట్ బుక్‌లెట్‌లో పొందుపరచబడుతుంది. ఎవరైనా చిప్‌ని ట్యాంపర్ చేస్తే కనుక పాస్‌పోర్ట్ ప్రామాణికమైనదిగా పరిగణించబడదు. ఇ-పాస్‌పోర్ట్‌లు డిజిటల్ సంతకాన్ని కలిగి ఉంటాయి కావున ఇది ప్రతి దేశానికి ప్రత్యేకంగా ఉంటుంది. భారత ప్రభుత్వం ఇప్పటివరకు 20,000 అధికారిక మరియు దౌత్య ఇ-పాస్‌పోర్ట్‌లను జారీ చేసింది. 2008లో భారత రాష్ట్రపతిగా పనిచేసిన ప్రతిభా పాటిల్‌కు భారతదేశంలో మొట్టమొదటి ఈ-పాస్‌పోర్ట్ జారీ చేయబడింది. సాధారణ ప్రజలకు/పౌరులకు ఇ-పాస్‌పోర్ట్ సౌకర్యాన్ని ప్రభుత్వం ప్రకటించడం ఇదే తొలిసారి. దరఖాస్తు ప్రక్రియ సాధారణ బుక్‌లెట్ పాస్‌పోర్ట్ మాదిరిగానే ఉంటుంది.

డిజిటల్ ఎకానమీని ప్రోత్సహించేందుకు వ్యవసాయం నుంచి విద్య, బ్యాంకింగ్, ఈ-పాస్‌పోర్ట్, డిజిటల్ సర్టిఫికెట్ల గురించి ఆర్థిక మంత్రి ప్రకటనలు చేశారు. దీనితో పాటు డిజిటల్ యూనివర్సిటీని ఏర్పాటు చేస్తామని ప్రకటించారు. బడ్జెట్‌ను సమర్పిస్తూ ఆర్థిక మంత్రి నిర్మలా సీతారామన్‌ మాట్లాడుతూ 2022-23 ఆర్థిక సంవత్సరంలో దేశం 9.27 శాతం వృద్ధిని నమోదు చేస్తుందని అంచనా వేశారు.